ASEAN က အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ်နှင့် အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးမှု ပြန်လည်စတင်ရန် လမ်းဖွင့်

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (ASEAN) သည် မေ ၈ ရက်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သော ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ မြန်မာနိုင်ငံအရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး၊ အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ်ခန့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား ASEAN နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ အွန်လိုင်းမှ ပါဝင်ခွင့်ပြုရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ်နှင့် အဆင့်မြင့်ဆက်ဆံမှုများကို ကန့်သတ်ထားခဲ့သော ASEAN အနေဖြင့် ဆွေးနွေးရေးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် သုံးသပ်ခံနေရသည်။

ယခုအစည်းအဝေးတွင် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းက အဓိကဆွေးနွေးသည့် အကြောင်းအရာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစိုးရနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံမည်ဆိုသည်မှာလည်း အရေးကြီးခေါင်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ASEAN အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ သမ္မတ Ferdinand Marcos Jr. က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် “ASEAN အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအများစုသည် မြန်မာအရေး တိုးတက်မှုမရှိခြင်းအပေါ် စိတ်ပျက်နေကြသည်။ ASEAN ၏ အခြေခံမူများကို ထိန်းသိမ်းထားသော်လည်း၊ အခြေအနေကို ရှေ့ဆက်နိုင်ရန် နည်းလမ်းအသစ်များ လိုအပ်နေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်တပ်နှင့် ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် အင်အားစုများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေပြီး ပြည်တွင်းစစ်အခြေအနေ ရှည်လျားလာနေသည်။

ASEAN သည် အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကို အဓိကထားသည့် “5-Point Consensus” ကို ချမှတ်ထားသော်လည်း လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှု အားနည်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများ ရှိနေသည်။

တစ်ဖက်တွင် မြန်မာစစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလနောက်ပိုင်း ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် အင်အားစုများကို ဖယ်ရှားထားသည့် အခြေအနေအောက်တွင် “ရွေးကောက်ပွဲ” ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ဧပြီလတွင် မင်းအောင်လှိုင် ကို သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ထားသည့် အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် Aung San Suu Kyi ကို သီးသန့်နေအိမ်တွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ASEAN နှင့် ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်တိုးတက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်းလည်း သုံးသပ်ထားသည်။

ယခုသဘောတူညီချက်သည် မြန်မာအရေးအပေါ် ASEAN အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများရှိနေသည့်အခြေအနေတွင် ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရက ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် အာဏာလုစစ်အစိုးရအား တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ASEAN သို့ အပြည့်အဝပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီမှု မရသေးဘဲ၊ အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးပုံစံအပေါ် ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်ရှိနေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။